Viêm tụy cấp, đau bụng đột ngột kèm theo buồn nôn

Viêm tụy cấp, đau bụng đột ngột kèm theo buồn nôn

Thứ Tư, 30 Tháng 03 2016 14:59

Người thân tôi năm nay 41 tuổi, sáng hôm qua có dấu hiệu đau bụng đột ngột (đau rất dữ dội) kèm theo buồn nôn. Đi khám bác sĩ nghi là Viêm tụy Cấp. Bác sĩ có thể cho biết thêm về bệnh này có được không ạ.

Trả lời: 

BS. Nguyễn Vũ Cẩm Tú-Chuyên khoa Nội - Sản - Nhi-Khoa Giám định – Viện Pháp y Quốc gia

Chào bạn,

Tụy là một tạng nằm vắt ngang ổ bụng, ngay sau dạ dày. Viêm tụy cấp (VTC) là một trong các bệnh lý cấp cứu tụy hay gặp. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến các triệu chứng, thậm chí nguy hiểm dẫn đến tử vong.

Nguyên nhân

- Do sỏi mật: Do về mặt giải phẫu giữa đường mật và ống tụy có chỗ đổ chung nhau nên một số trường hợp sỏi mật làm tắc ống tụy dẫn đến ứ đọng và gây nên viêm tụy. Ngoài ra nếu có giun trong đường mật, chui xuống làm tắc nghẽn chỗ đổ chung này sẽ gây nên viêm tụy.

- Do rượu: Rượu làm tăng protein trong dịch tụy, protein lắng đọng sẽ dẫn đến hiện tượng vôi hóa, viêm tụy.

- Sau phẫu thuật ổ bụng, đặc biệt là các phẫu thuật ở đường mật và dạ dày.

- Ngoài ra, VTC có thể gây ra do các yếu tố chuyển hóa, ví dụ như cường phó giáp trạng, các yếu tố mạch máu, độc tố, dị ứng và các yếu tố khác.

Triệu chứng 

Hay gặp nhất là đau đột ngột vùng trên rốn, đôi khi có thể từ từ, mới đầu nhẹ sau đó tăng dần. Sau đó đau lan dần ra sau lưng, tính chất đau rất thay đổi. Có thể đau liên tục vừa phải và kéo dài, có khi đau dữ dội như dao đâm, đau vật vã làm cho bệnh nhân nghẹt thở. Khi bệnh nhân ngồi gập bụng cảm thấy đỡ đau nhưng khi nằm ngửa thì đau tăng lên, thường kèm theo nôn và nôn ngay cả khi dạ dày trống rỗng. Dấu hiệu này giúp phân biệt với các trường hợp đau dạ dày cấp.

Xét nghiệm và chẩn đoán

Khi xét nghiệm thấy nồng độ amylase trong máu và nước tiểu tăng cao. Nếu bệnh nhân có các triệu chứng điển hình, kết hợp với nồng độ amylase cao sẽ nhiều khả năng hướng tới chẩn đoán viêm tụy cấp.

Các chẩn đoán hình ảnh bao gồm chụp phim bụng không chuẩn bị, siêu âm ổ bụng, đặc biệt là chụp cắt lớp vi tính cho thấy hình ảnh chi tiết trong viêm tụy, mức độ viêm để có hướng xử trí phù hợp..

Nếu không được chẩn đoán và xử trí kịp thời, viêm tụy cấp có thể diễn biến thành hoại tử tụy do hiện tượng tự tiêu của tuyến tụy dưới tác động của các men tiêu protein và lipid ngay trong lòng tuyến tụy. Tiếp theo có thể dẫn đến chảy máu tụy, thậm chí gây hoại tử tụy các tạng xung quanh như hoại tử mạch mạc treo gây chảy máu trong ổ bụng, gây thủng tá tràng, đại tràng... muộn hơn sẽ biến chứng thành áp-xe tụy. 

Điều trị 

Điều trị bảo tồn trước hết bằng hút dạ dày, bù nước điện giải, điều trị biến chứng đông máu rải rác lòng mạch, tăng cường nuôi dưỡng qua ăn ống thông dạ dày hoặc tiêm truyền, dùng kháng sinh dự phòng và thuốc ức chế bài tiết để tụy nghỉ ngơi như somatostatin, stilamin...

Chỉ định mổ cấp cứu khẩn cấp khi chẩn đoán không chắc chắn. VTC hoại tử nặng điều trị hồi sức tích cực không kết quả, VTC kết hợp có bệnh lý đường mật.

Sau 2 đến 3 tuần, nếu có các biến chứng như chảy máu, rò tiêu hóa, áp-xe... cũng phải mổ sớm để giải quyết. Tùy theo thương tổn mà có thể chọn đường mổ, cách xử trí phẫu thuật phù hợp.

Chúc bạn và gia đình sức khỏe!

Theo: Suckhoedoisong.vn

Tags: bệnh lý đường mật, đau dạ dày cấp, buồn nôn, đau bụng đột ngột, viêm tụy cấp,


Thuốc hay thầy giỏi